پسته رفسنجان زیر بار تعهد ارزی کمر خم می‌کند/اقتصاد رفسنجان با قوانین دست‌وپاگیر گمرکی فلج می‌شود
یادداشت سردبیر: فاطمه ملایی/روزنامه‌نگار
شایوردنیوز_یادداشت/رفسنجان به عنوان قطب تولید پسته کشور بیش از ۳۵ درصد تولید این محصول استراتژیک را در دست دارد که بیش از ۹۵ درصد محصول پسته صادر می‌شود که ۲۵ تا ۳۰ درصد صادرات پسته کشور نیز از مبدأ گمرکی رفسنجان انجام شده و این حجم از صادرات پسته نشان می‌دهد، این کالای غیرنفتی علاوه بر کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی و رونق اقتصادی و ارزآوری، اقتصاد یک شهر تک محصولی به مانند رفسنجان را هم وابسته به خود کرده است و یک زنجیره طولانی از اشتغالزایی، سرمایه‌گذاری و رونق کسب‌وکارها تا نان سر سفره کشاورز و کارگر را تأمین می‌کند.
اما این روزها خبرهای چندان خوشی از صادرات این محصول راهبردی به گوش نمی‌رسد و با توجه به تعهد ارزی و پیمان‌سپاری ارزی و تعیین قیمت پایه گمرکی بالاتر از قیمت واقعی پسته و محدودیتهایی در حساب‌ها و کارت‌های بازرگانی صادرکنندگان، کاهش سقف کارت‌های بازرگانی در ماه‌های آذرماه و دی‌ماه به ویژه صادرکنندگان خُرد، صادرات پسته را با موانعی روبرو کرده است و حتی برای تعدادی از تجار هم پرونده تعزیراتی تشکیل شده است که این روند تأثیر منفی بر روند صادرات طلای سبز می‌گذارد.
هر چند ارز حاصل از فروش محصولات صادراتی به مانند پسته باید به کشور بازگردد و وارد چرخه تجارت و اقتصاد شود اما بعضی از قوانین دست‌وپاگیر گمرکی و تعهد ارزی باعث شده است که صادرات پسته به کندی و با وقفه صورت گیرد که حتی تجار هم چندان رغبتی برای صادرات محصول پسته نداشته باشند.
اما آن‌چه در این میان مهم است، این‌که کُندی و توقف در صادرات محصول پسته باعث می‌شود به مرور بعضی از بازارهای جهانی از دست بروند زیرا فصل و بهار صادرات این خشکبار پرطرفدار بازار جهانی از اواسط پائیز تا اوائل زمستان است که با توجه به شرایط جنگی کشور، تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی، دریایی و زمینی قطعا صادرات با مشکلات عدیده‌ای روبرو خواهد شد که اگر صادرات پسته در بازه زمانی مشخصی صورت نگیرد و همچنان قوانین دست‌وپاگیر صادراتی و بروکراسی‌های گمرکی ادامه پیدا کنند، قطعا کشورهایی که خریدار پسته ایران هستند برای تأمین کالای مورد نظرشان با دیگر کشورهای پسته‌خیز وارد تجارت خواهند شد، همان‌گونه که امسال آمریکا سه برابر ایران پسته برداشت کرده است و با این روند، بازار را دو دستی به رقبا واگذار خواهیم کرد.
اما در این میان ذکر این نکته ضروری است، آمارها نشان می‌دهد با همه محدودیتهایی که وجود دارد طبق آمارها در شش ماه امسال بیش از ۴۰ هزار تن پسته صادر شده است و فروش مغز هم در بازارهای جهانی رشد ۵۰ درصدی را نسبت به سال‌های قبل نشان می‌دهد و بیش از ۳۴ میلیون یورو پسته ایران فقط در نیمه نخست سال میلادی امسال در اتحادیۀ اروپا فروخته شده است که این نشان می‌دهد پسته ایران هنوز خریداران پروپاقرصی در بازارهای جهانی دارد، به شرط این‌که بازارهای هدف و جدیدی شناسایی شده و صادرات طلای سبز به موقع انجام گیرد.
اما واقعیت این است که به جزء محصول امسال رفسنجان (۵۰ هزار تن) بیش از ۷۰ هزار تن پسته از قبل به علت محدودیت‌های مرزی امکان صادرات پیدا نکرده و در انبارها باقی مانده‌اند که با این شرایط و قوانین و دستورالعمل‌های صادراتی همچنان بخشی از این محصول در انبارها دپو می‌شود که باید در نظر داشت شرایط نگهداری طولانی مدت محصول در انبارها از نظر بهداشتی هم مشکلاتی ایجاد خواهد کرد که اگر تعهد ارزی و محدودیت در کارت‌های بازرگانی همچنان ادامه پیدا کند، خبرهای چندان خوشی از صادرات پسته به گوش نخواهد رسید.
تاکنون چندین جلسه در رفسنجان با حضور اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس، نماینده رفسنجان و انار، نمایندگان اتاق بازرگانی و فعالان اقتصادی در رفسنجان و تهران برگزار شده است اما باید توجه داشت که این جلسات باید هر چه زودتر به نتیجه برسند و دولت از سنگ‌اندازی جلوی پای صادرکنندگان دست بردارد تا چرخ صادرات از حرکت نایستد و تسهیل‌گری در امر صادرات صورت گیرد، وگرنه اقتصاد یک شهر فلج خواهد شد و دولت فقط نباید به فکر قوانین و تعهد ارزی و…باشد بلکه باید چند میلیون نفر را در کشور نه فقط در رفسنجان که از درآمد پسته ارتزاق می‌کنند را هم مدنظر داشته باشد و قوانینی در نظر گیرد که صادرکنندگان هم متنفع شوند و قطعا رونق صادرات، معیشت و اشتغالزایی میلیون‌ها نفر را ایجاد کرده و ارزآوری را هم تأمین می‌کند و باری را از دوش دولت در حوزه اشتغالزایی و رونق اقتصادی برمی‌دارد.
