نویسنده: هادی بحرانی روزنامهنگار و عضو انجمن روابطعمومی ایران
شایوردنیوز_یادداشت/در تعامل میان رسانهها و افکار عمومی برای پاسخگویی به مطالبات، «واکنش» صرفاً به عنوان یک پاسخ نیست؛ بلکه بخشی از معماری تصویر ذهنی مخاطب است.
در واقع، افکار عمومی بیش از آنکه خودِ نقد را قضاوت کند، شیوه مواجهه رسانه و یا روابط عمومی واکنشگر را با نقد صورت گرفته ارزیابی میکند. به همین دلیل است که در نظریههای نوین ارتباطات «کیفیت واکنش» نشانهای از بلوغ رسانهای و ظرفیت نهادی تلقی میشود.
نقد و پرسش “تهدید” نیست
کنشگر مدرن، نقد و پرسش را تهدید نمیداند؛ آن را فرصتی برای نمایش شفافیت میبیند. به همین دلیل، در الگوهای حرفهای، واکنش موفق معمولاً کوتاه، دقیق، فکتمحور و فاقد لحن تدافعی است.
توضیح بیش از اندازه، اغلب به ابهام بیشتر منجر میشود؛ مدل «دوسویه متقارن» گرونیگ تأکید دارد: پاسخ حرفهای باید همسطح پرسش باشد؛ نه بزرگتر از آن و نه کوچکتر. هرجا واکنش از مسیر «توضیح متناسب» خارج شود به وضعیت «توجیه اضافی» ورود میکند ؛ جایی که حجم پاسخ، ناخواسته این سیگنال را به مخاطب منتقل میکند که مسئله فراتر از آن چیزی است که در ابتدا مطرح شده بود و توجیه و صغری و کبری چیدن جای توضیح و پاسخ مناسب را میگیرد.
آفتِ نیت خوانی و برچسب زنی
از یک سو اساساً «واکنش احساسی» در ادبیات روز دنیا جایگاهی ندارد. پاسخ حرفهای قرار نیست میدان تازهای از مجادله های احساسی بسازد یا وارد لایههای تفسیری و نیتخوانی و برچسب زنی شود. کارکرد اصلی در «واکنش» روشنسازی، ارائه فکت، مدیریت تنش و پاسخ درست به پرسش مطرح شده است. هرچه پاسخ از داده، اقدام و گزارش فاصله بگیرد و به سمت روایتسازی یا دفاع گسترده حرکت کند، از استانداردهای حرفهای دورتر میشود.
پاسخگویی هنر روشنسازی است، نه میدان تازهای برای مجادله
از سوی دیگر نظریه «همترازی چارچوب پیام» نیز تأکید دارد واکنش مؤثر باید قاب اصلی بحث را حفظ کند. بسیاری از پاسخها نه به دلیل ضعف محتوا، بلکه به دلیل «تغییر مسیر بحث» اثرگذاری خود را از دست میدهند. این تغییر قاب، تمرکز مخاطب را برهم میزند و پیام را وارد حاشیه میکند در حالی که افکار عمومی معمولاً از میان انبوه واژهها، تنها یک چیز را به خاطر میسپارد: اینکه آیا پاسخ، آرامش و شفافیت تولید کرده و به مطالبات و پرسش های مطرح شده پاسخ مناسب داده یا صرفاً حجم بیشتری از واکنش را طلب میکند و او را در گرداب پریشانی و پرسش های بیشتر رها کرده است.
